Dornfelder wijnen

Genieten van de lekkerste rode wijn van de Dornfelder druif 

Bent u een liefhebber van Duitse rode wijnen, dan is de kans groot dat u ooit een wijn heeft gedronken waar de prachtige Dornfelder druif in is verwerkt. Het is een echte klassieker die smaak en karakter geeft aan vele Duitse wijnen. Juist het gebruik van de druif in dergelijke wijnen zorgt voor een grote populariteit in Duitsland, terwijl de druif internationaal gezien minder bekend is. Dat laatste heeft vooral te maken met de geschiedenis van de druif.

De historie van blauw druivenras Dornfelder 

De Dornfelder is een vroeg rijpende druif en is gekweekt door Augustus Herold in 1955 als een nieuw druivenras. Hij was destijds verbonden aan het Staatliche Lehr- und Versuchsanstalt für Wein- und Obstbau in Weinsberg. Door het kruisen van verschillende druivensoorten zoals de Helfensteiner druif en de Heroldrebe druif ontstaat uiteindelijk de druif die nu bekend staat als de Dornfelder. Overigens zijn beiden druivensoorten ook door hem gekweekt. Opvallend genoeg is de druif dus niet vernoemd naar Augustus Herold, die bestond immers al, maar naar de oprichter van de wijnbouwschool, Immanuel Dornfeld.

Kwekersrecht van van de druivenras Dornfelder

Alhoewel de Dornfelder druif snel werd gebruikt voor de productie van rode wijn, zou het nog een tijd duren voordat het Duitse Federale Bureau voor plantenrassen het kwekersrecht en de daarbij behorende goedkeuring zou verlenen. Dit gebeurde in 1979 en 1980. De druif wordt momenteel voornamelijk in Duitsland en Zwitserland gekweekt. In het laatst genoemde land is dat met slechts 21 hectare beperkt te noemen. De variëteit werd voor de wijnproductie geselecteerd op basis van de intense kleur en werd oorspronkelijk gebruikt om lichte wijnen meer kleur te geven.

Is Dornfelder een ras voor eenvoudige rode wijnen?

De Dornfelder werd in de loop van de tijd steeds meer gewaardeerd en de wijnen van deze druif worden tegenwoordig vaak als harmonieus omschreven. Deze ontwikkeling heeft ervoor gezorgd dat de aloude reputatie van de druif sterk is verbeterd. Het is niet langer de druif voor een eenvoudige rode wijn, maar oogst juist meer lof getuige de diverse onderscheidingen bij onder andere wijnproeverijen van de Duitse Landbouwvereniging (DLG). De toegenomen populariteit van de Dornfelder druif heeft ook geleid tot de ontwikkeling van andere druivenrassen waaronder Cabernet Dorio, Cabernet Dorsa, Monarch en Acolon.

De opmars van Dornfelder voor de maken van rode wijnen

De opmars van het druivenras begon pas echt vorm te krijgen vanaf de jaren 70. Destijds was 100 hectare beplant met de Dornfelder en vandaag neemt de druif zo’n 13% van de beplanting op de Duitse wijngaarden voor haar rekening. De populariteit van het ras wordt nog duidelijker als u beseft dat enkel de Spätburgunder druif nog vaker wordt aangeplant. De Dornfelder wordt overigens niet overal in Duitsland aangetroffen, het ras is met name in trek bij de wijnboeren in de Mosel (Moezel), Pfalz en Rheinhessen. Het gaat dan om ruim 3000 hectare. Populaire gebieden voor de druif zijn Pfalz en aan de Nahe, Rheinhessen en Württemberg. Het is in die gebieden dus duidelijk een echte klassieker.

De wijngaard van het druivenras Dornfelder 

Een goede verklaring voor de populariteit van het ras is dat de Dornfelder, behalve een robuuste druif, ook eenvoudig te telen is. Het is zogezegd geen gevoelige druif. Dat betekent ook dat de druif graag blijft groeien zodat het noodzakelijk is om de groei in te dammen. Doet men dat niet, dan zal de opbrengst alleen maar groter worden waarbij de kwaliteit van de druif afneemt. Veel wijnboeren zullen dus in het begin van de rijpingsperiode ervoor kiezen om de trossen te verwijderen, zodat de concentratie van de druiven toeneemt. Kenmerkend is daarnaast de minder compacte vorm van de trossen, zodat de kans op rotting minimaal is. Het feit dat de Dornfelder een vrij makkelijke druif is, betekent niet dat het ras overal goed gedijt. Het ras stelt juist hoge eisen aan de bodem. Een zandrijke en rotsachtige bodem moet worden vermeden, net als gebieden waar het kan vriezen.

Hoe smaakt een rode wijn van het druivenras Dornfelder?

De Dornfelder is van oudsher een druif die voornamelijk wordt gebruikt bij de productie van Duitse rode wijn. In een enkel geval wordt het ras ook in andere wijnen gebruikt, bijvoorbeeld in halfdroge en halfzoete variaties. In feite zijn er twee verschillende stijlen te onderscheiden. Aan de ene kant kan de druif goed verwerkt worden tot een bijzonder aangename jonge wijn met intense fruitige aroma’s. U proeft dan duidelijk tonen van kersen, bramen en vlierbessen. Dergelijke wijnen komen dan als primeur op de markt. Aan de andere kant leent de Dornfelder zich ook goed voor een langer rijpingsproces. Hierdoor worden de tannines en de structuur van een wijn beter benadrukt en krijgt de wijn meer karakter. Dergelijke wijnen zijn vaak steviger en laten zich veelal omschrijven als soepel en harmonieus.

Dornfelder rosé en Dornfelder moussende wijnen

Net als andere druivenrassen wordt ook de Dornfelder de laatste jaren vaker wit geperst om vervolgens als stille wijn te worden verwerkt tot een mousserende wijn. Alhoewel het nog steeds een zeldzaamheid is, leent de druif zich ook goed voor een korte maceratie op de schil waardoor een prachtige en evenwichtige roséwijn ontstaat.

Wat kun je eten bij een rode wijn van de Dornfelder?

Wijnen met het Dornfelder ras zijn net als veel krachtige wijnen, bijzonder geschikt om in het najaar gedronken te worden. In de meeste gevallen heeft de druif dan een rijping ondergaan waardoor de kleur donkerrood is en de wijn een stevige body heeft gekregen. Doordat de wijnen vaak zeer toegankelijk zijn, zijn ze breed inzetbaar. Dit is dan ook de reden dat dergelijke wijnen niet alleen bij de maaltijd worden geserveerd, maar dankzij het fruitige karakter ook als aperitief. Een belangrijk voordeel van de Dornfelder zijn de aanwezige tannines. Deze zijn zelden overheersend waardoor de wijn bijzonder geschikt is als begeleider van wildgerechten. Ook pittige vleesgerechten vormen een prima combinatie.